➤ ಭಾರತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಗರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ (Quantum Computing) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ Deep-Tech ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಸಂಸ್ಥೆ QpiAI, ಜಕ್ಕೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ 8-ಇಂಚಿನ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್ (QPU) ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನು (Quantum Foundry) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದೆ.

• ಸ್ಥಳ: ಜಕ್ಕೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ).
• ಆರಂಭಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Phase 2): ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ 128 ಕ್ಯೂಬಿಟ್‌ಗಳ (Qubits) ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸೂಪರ್‌ಕಂಡಕ್ಟಿಂಗ್ ಕ್ಯೂಬಿಟ್ (Superconducting Qubits) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆ (Phase 3): ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ QPU ನಲ್ಲಿ 10,000 ಫಿಸಿಕಲ್ ಕ್ಯೂಬಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹಾಗೂ 3D ಚಿಪ್-ಸ್ಟ್ಯಾಕಿಂಗ್ (3D Chip-Stacking) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳೀಯ ತಯಾರಿಕೆ (Atmanirbhar Bharat): ಚಿಪ್‌ಗಳ ಲಿಥೋಗ್ರಫಿ, ಎಚಿಂಗ್ (Etching), ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಘಟಕದಲ್ಲೇ ನಡೆಯಲಿವೆ.
• ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸುಪ್ರೀಮೆಸಿ ಸೆಂಟರ್: ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 10 ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 3,00,000 ಚದರ ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 'ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸುಪ್ರೀಮೆಸಿ ಸೆಂಟರ್' ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ.

➤ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು:

• Qubit (ಕ್ಯೂಬಿಟ್): ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು 'Bits' (0 ಮತ್ತು 1) ಬಳಸಿದರೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು 'Qubits' (Quantum Bits) ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವು 'Superposition' ಮತ್ತು 'Entanglement' ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
• Superconducting Qubits: ಶೂನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆ (Zero Electrical Resistance) ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು.
• QCaaS (Quantum Computing-as-a-Service): ಕ್ಲೌಡ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಮಾದರಿ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ (National Quantum Mission - NQM): ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2023 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಮಿಷನ್. ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಅಜಯ್ ಚೌಧರಿ (HCL ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ) ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.