➤ ಲಾಂಕಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಮೇರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಜಂಟಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸ್ರೇಲ್-ಗಾಜಾ ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ಮಾನವೀಯ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭೂಮಿಯ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೂ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.3 ಕೋಟಿ ಟನ್ (33 Million Tonnes) ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದರ ತೀವ್ರತೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ:- ಜೋರ್ಡಾನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಮಾನ: ಇದು 2024ರಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಡಾನ್ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.- ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ: ಸುಮಾರು 76 ಲಕ್ಷ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಕಾರುಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುವಷ್ಟು ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲವಿದು.- ಅರಣ್ಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.31 ಕೋಟಿ ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯವು ಹೀರಬಲ್ಲ ಕಾರ್ಬನ್ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದು ಸಮನಾಗಿದೆ.➤ ಯುದ್ಧದ ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಕಾರಣಗಳು: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಕೇವಲ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ:- ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ: ಯುದ್ಧದ ಸಕ್ರಿಯ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಂದಲೇ 13 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು CO2 ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ ಇಂಧನ, ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಹಾಗೂ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.- ಮರುನಿರ್ಮಾಣದ ಸವಾಲು: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಿಮೆಂಟ್, ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಬನ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ.➤ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನ್ಯುಮರ್ಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ UN ವರದಿಗಳು) ಸರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಯುದ್ಧದ ನಿಜವಾದ 'ಪರಿಸರ ಬೆಲೆ' ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿಲ್ಲ.➤ ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ:- ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಆಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.- ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ: ಶಾಖದ ಅಲೆ (Heat waves), ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಅಕಾಲಿಕ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.- ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ: ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.