* ಅರ್ಥ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸೈನ್ಸ್ ಡೇಟಾ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತವು ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ (N2O) ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಗತಿಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ.* 2020 ರಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 11% ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದವು, 16% ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮಾತ್ರ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. * N2O ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲದ ವಾತಾವರಣದ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಇಂಟರ್‌ಗವರ್ನಮೆಂಟಲ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಆನ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್ (IPCC) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. * ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು 2022 ರಲ್ಲಿ ಶತಕೋಟಿಗೆ 336 ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು, ಇದು IPCC ಮುನ್ನೋಟಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 25% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ (ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಭೂ ಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ) ಜಾಗತಿಕ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ, ಜಾಗತಿಕ N2O ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಹಾರದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದಾಗಿ. * 2020 ರಲ್ಲಿ ಮಾನವಜನ್ಯ N2O ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅಗ್ರ ಐದು ದೇಶಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ಚೀನಾ (16.7%), ಭಾರತ (10.9%), ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (5.7%), ಬ್ರೆಜಿಲ್ (5.3%), ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ (4.6%).* ಸಾರಜನಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಅಮೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮಾನವಜನ್ಯ N2O ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ 74% ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.* N2O ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೃತಕ ಸಾರಜನಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗೊಬ್ಬರದ ಅಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯು ಅಂತರ್ಜಲ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.