* ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಪ್ರಸಾರ್ ಭಾರತಿ (Prasar Bharati) ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂಫಾಲ್ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತಾಡೌ (Thadou) ಭಾಷೆಯ ನೇರ (Live) ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.* ತಾಡೌ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಣಿಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕಾತಿ ಕುರಿತು ಇಂಫಾಲ್ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಂದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ್ ಭಾರತಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಕಳುಹಿಸಿದ ಪತ್ರವು ತಾಡೌ ಇಂಪಿ ಮಣಿಪುರ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮನವಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ತಾಡೌ ಭಾಷಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರುವುದು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.* 2023ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಡೌ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇಂಫಾಲ್ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ನೇರ ತಾಡೌ ಭಾಷಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ತಾಡೌ ಭಾಷೆಯ ದಾಖಲಿತ ಹಾಡುಗಳಷ್ಟೇ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ತಾಡೌ ಸೇರಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ದಾಖಲಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ತಾಡೌ ವಿಷಯವು ಸಂಜೆ 5ರಿಂದ 5.30ರವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಾರ್ ಭಾರತಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.* ತಾಡೌ ಇಂಪಿ ಮಣಿಪುರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾಡೌ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ತಾಡೌ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಕುಕಿಯಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಕುರಿತ ಆತಂಕಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂತರಸಮುದಾಯ ಶಾಂತಿ ಸಭೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹವಾಸದ ಭರವಸೆಗಳು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮರಳಿ ಬರುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.* ಈ ಮುಂದಾಳತ್ವವು 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ಕಾರ್ಬಿ ಆಂಗ್ಲಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ತಾಡೌ ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕ ನೇಹ್ಕಮ್ ಜೋಂಹಾವೋ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ನಂತರ, 2024ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಹಾವಾಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಾಡೌ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ, ತಾಡೌ ಮಣಿಪುರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನದೇ ಆದ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪುನರ್‌ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುರುತು 1956ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆದೇಶದಡಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.
