* 2024-25ರ ಬಜೆಟ್‌ನ ಗಾತ್ರವು ಶೇ.6.1 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು 47.66 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
 2024-2025ರ ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಬಜೆಟ್ ಥೀಮ್:'ವೀಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್' ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ.
ಈ ಬಜೆಟ್ ಮಹಿಳೆಯರ,ಬಡಜನತೆ, ಯುವಜನತೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಈ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
2024-25 ರ ಪ್ರಮುಖ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವರಗಳು
ಒಟ್ಟು ಸ್ವೀಕೃತಿಗಳು (ಸಾಲಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) : ₹32.07 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ : ₹48.21 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ನಿವ್ವಳ ತೆರಿಗೆ ಸ್ವೀಕೃತಿಗಳು : ₹25.83 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ : GDP ಯ 4.9% ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ
ಹಣಕಾಸಿನ ಹಂಚಿಕೆಗಳು
ವೆಚ್ಚಗಳು 
ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗಳು: 19%
ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳು (ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೇಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೊರತಾಗಿ): 16%
ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು: 6%
ರಕ್ಷಣೆ: 8%
ಇತರೆ ಖರ್ಚು: 9%
ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳು: 8%
ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಇತರ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು: 9%
ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂಕಗಳ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲು: 21%
ಪಿಂಚಣಿಗಳು: 4%
ಆದಾಯಗಳು:
ತೆರಿಗೆಯೇತರ ರಸೀದಿಗಳು: 9%
ಸಾಲದ ಬಂಡವಾಳದ ರಸೀದಿಗಳು: 1%
ಕಸ್ಟಮ್ಸ್: 4%
ನಿಗಮ ತೆರಿಗೆ: 17%
GST ಮತ್ತು ಇತರ ತೆರಿಗೆಗಳು: 18%
ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕಗಳು: 5%
ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ: 19%
ಎರವಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು: 27%
ಆದಾಯ ರಸೀದಿಗಳು (₹ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ):
2024-25 (BE): 31.3
ಬಂಡವಾಳ ರಸೀದಿಗಳು:
2024-25 (BE): 16.9
ವೆಚ್ಚ (₹ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ)
ಆದಾಯ ವೆಚ್ಚ(₹ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ): 2024-25 (BE): 37.1
ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ:
2024-25 (BE): 15.0
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ
ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಾಲಗಳು :
ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಡ್ಡಿ ರಹಿತ ಸಾಲ.
ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೂಡಿಕೆ :
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ₹11.11 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆ (ಜಿಡಿಪಿಯ 3.4%).
ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಖರ್ಚು (₹ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ)
ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ: 2,65,808
ರಕ್ಷಣೆ: 2024-25ರ ನಿಯಮಿತ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 6.22 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು MoD ಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಸಚಿವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ; FY 2023-24ಕ್ಕಿಂತ 4.79% ಹೆಚ್ಚು.
ಶಕ್ತಿ: 1,51,851
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: 1,51,851
ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳು: 1,50,983
ಶಿಕ್ಷಣ: 1,25,638
ಐಟಿ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಾಂ: 1,16,342
ಆರೋಗ್ಯ: 89,287
ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ: 68,769
ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ: 56,501
ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: 47,559
ರೈಲ್ವೆ: 2,78,500 ಕೋಟಿ
ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ (₹ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ)
MGNREGA:
2023-24(BE): 86,000
2024-25(BE): 60,000
ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು:
2023-24(BE): 1,200
2024-25(BE): 840
ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು:
2023-24(BE): 2,228
2024-25(BE): 442
PLI ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ:
2023-24(BE): 2,143
2024-25(BE): 1,200
ಸೌರ ಶಕ್ತಿ (ಗ್ರಿಡ್):
2023-24(BE): 10,000
2024-25(BE): 4,970
ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ತಯಾರಿಕೆ:
2023-24(BE): 6,903
2024-25(BE): 3,000
IDEA ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಸಾಲುಗಳು:2024-25(BE): 3,849
 ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ - LPG: 2024-25(BE): 180
ಕೃಷಿ
ತರಕಾರಿ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಪ್ರಚಾರ.
32 ಬೆಳೆಗಳ 109 ಹೊಸ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು.
ಸಾಸಿವೆ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಎಳ್ಳು, ಸೋಯಾಬೀನ್ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ.
ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ವಿಮರ್ಶೆ.
ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ 1 ಕೋಟಿ ರೈತರನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು.
10,000 ಜೈವಿಕ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ನಬಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತಿಗೆ ಹಣಕಾಸು.
3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಮೀನುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ.
400 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೆಳೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ.
ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ
ಹೊಸ ಔಪಚಾರಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರಿಗೆ ₹15,000 ವರೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ವೇತನ, 210 ಲಕ್ಷ ಯುವಕರಿಗೆ ಲಾಭ.
ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ 4 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಪಿಎಫ್‌ಒ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, 30 ಲಕ್ಷ ಯುವಕರಿಗೆ ಲಾಭ.
50 ಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹೊಸ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ 2 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ EPFO ​​ಕೊಡುಗೆಗಳ ₹3000/ತಿಂಗಳವರೆಗಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಮರುಪಾವತಿ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲಗಳು :
ಸರ್ಕಾರದ ಖಾತರಿಯೊಂದಿಗೆ ₹ 7.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಸಾಲ, ವಾರ್ಷಿಕ 25,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ₹10 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ.
ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 1 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೇರ ಇ-ವೋಚರ್‌ಗಳು.
3% ವಾರ್ಷಿಕ ಬಡ್ಡಿ ರಿಯಾಯಿತಿ.
ಕೌಶಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ :
5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 20 ಲಕ್ಷ ಯುವಕರ ಕೌಶಲ್ಯ.
1,000 ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹಬ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೋಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನವೀಕರಿಸಿ.
ಉದ್ಯಮ-ಜೋಡಿಸಲಾದ ಕೋರ್ಸ್ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ.
ಅಂತರ್ಗತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ
ಪೂರ್ವೋದಯ: ವಿಕಾಸ್ ಭೀ ವಿರಾಸತ್ ಭೀ :
ಪೂರ್ವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳು: ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಒಡಿಶಾ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ.
ಅಮೃತಸರ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೋಡ್.
ಮುಂದುವರೆಯುವುದು...