➤ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ (UNSC) ಸುಧಾರಣೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತನ್ನ ಪಟ್ಟು ಸಡಿಲಿಸಿಲ್ಲ. ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗುಂಪು ನೀಡಿದ್ದ 'ಮೂರನೇ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವ' (Third Category of Membership) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಭಾರತವು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ➤ 'ಮೂರನೇ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವ' ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಿವೆ: - ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (P5): ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ. - ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: 2 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ 10 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು. ಈಗ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ 'ಮೂರನೇ ವರ್ಗ' ಎಂದರೆ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮರು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇವುಗಳಿಗೆ 'ವೀಟೋ' (Veto Power) ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿವೆ.➤ ಭಾರತದ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾಯಂ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಯೋಜನಾ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾತುಕತೆಗಳ (IGN) ವೇಳೆ ಭಾರತದ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ:- ಮೂರನೇ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡುವುದು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನೈಜ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪಿತೂರಿಯಾಗಿದೆ.- ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಭದ್ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ.- ಕೇವಲ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಕಿರುವುದು ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರ ಸಹಿತವಾದ ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ.➤ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು G4 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿಲುವು: ಭಾರತ, ಜರ್ಮನಿ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ (G4 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು) ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆಫ್ರಿಕನ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳು ಭಾರತದ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಬಲ ವಾದವಾಗಿದೆ.
