ಭಾರತದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ 'ಗಿಗ್ ಎಕಾನಮಿ' (Gig Economy) ಅಥವಾ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸಚಿವಾಲಯವು 'ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ 2020' (Code on Social Security 2020) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಝೊಮ್ಯಾಟೋ, ಸ್ವಿಗ್ಗಿ, ಓಲಾ, ಉಬರ್‌ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.* ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ (Social Security Code) ಕರಡು ನಿಯಮಗಳು ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಿವೆ. ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ, ಕ್ವಿಕ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೈಡ್‌ಹೇಲಿಂಗ್‌ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇದು ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.* ಕರಡು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಗಿಗ್ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 90 ದಿನಗಳು ಒಂದೇ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್‌ (ಕಂಪನಿ) ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಈ ಮಿತಿ 120 ದಿನಗಳಿಗೆ ಏರಲಿದೆ. ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ ದಿನದಿಂದಲೇ—ಆದಾಯದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದರೂ—ಅವಧಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿಯಮಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.* ಒಂದೇ ದಿನ Zomato, Swiggy, Blinkit, Zepto ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಿನವೆಂದು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಗತ್ಯ ದಿನಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಬೇಗ ತಲುಪಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.* ನೋಂದಣಿ, ಆಧಾರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ: 16 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಣೆ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಅಕೌಂಟ್ ನಂಬರ್ (UAN) ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನೋಂದಾಯಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ದೊರೆಯಲಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಿಂದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.* ಕಾರ್ಮಿಕರು 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ, ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 90 ದಿನಗಳು (ಒಂದೇ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್) ಅಥವಾ 120 ದಿನಗಳು (ಬಹು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್) ಕೆಲಸ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಲಾಭಗಳಿಗೆ ಅನರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.* ಈ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಯಾದರೆ, ಗಿಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಸರಣೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಿಗ್ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ದೊರಕುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಇದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
