* ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (RBI) ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ವಿತ್ತೀಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಮಾಡಿದೆ. ಇದೀಗ ಸತತ 10 ನೇ ಬಾರಿಗೆ ರೆಪೊ (Repo rate) ಹಾಗೂ ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.

* ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ರೆಪೊ ದರ ಶೇ. 4 ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ ದರ ಶೇ. 3.35 ರಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಇದೀಗ ಈ ವಿತ್ತೀಯ ನೀತಿ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಬದಲಿಸದೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರ್ ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಶಕ್ತಿಕಾಂತ್ ದಾಸ್ ಅವರು ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

* ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ನಡುವೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದೀಗ ಭಾರತ ದೇಶವು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕತೆ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಕ್ತಿಕಾಂತ್ ದಾಸ್ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

* RBI ತನ್ನ ನೀತಿಯ ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 2020 ರ ಮೇ 22 ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದೆ. ಉನ್ನತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ GDP ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಶೇ. 7.8 ಎಂದು ಯೋಜಿಸಿದೆ. RBI ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2022 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 5.3 ಹಾಗೂ 2022-23 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 4.5 CPI ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.

* ರೆಪೊ ದರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಅಥವಾ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಿದ್ದರೆ RBI ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಸಾಲದ ಹಣದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ನಿಶ್ಚಿತ ಬಡ್ಡಿ ದರವೆ ರೆಪೊ ದರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವಿತ್ತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

* ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕು RBI ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ, ಆದಷ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು RBI'ಯಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

* ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ ದರ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ RBI ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಣದ ಮೇಲೆ ನೀಡುವ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ ದರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

* ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇದೊಂದು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೀಗ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ ಮುದ್ರಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ RBI ಯ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

* 2016 ರಲ್ಲಿ ವಿತ್ತೀಯ ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರೆಗೆ ದೇಶದ ವಿತ್ತೀಯ ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು RBI ಆಕ್ಟ್, 1934 ರ ಅನುಸಾರವಾಗಿ 1935 ರ ಏಪ್ರಿಲ್. 01 ರಂದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. 1947 ರ ಆಗಸ್ಟ್. 15 ರಂದು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, RBI ನ್ನು 1949 ರ ಜನವರಿ. 01 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.