➤ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 5 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ 2027 (Census 2027) ಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು (Mascots) ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ‘ಪ್ರಗತಿ’ (ಮಹಿಳಾ ಎನ್ಯೂಮರೇಟರ್) ಮತ್ತು ‘ವಿಕಾಸ್’ (ಪುರುಷ ಎನ್ಯೂಮರೇಟರ್) ಎಂಬ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಾಂಛನಗಳು 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರ ಸಮಾನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ➤ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2027 ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಮೊದಲ ಗಣತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ತಾವಾಗಿಯೇ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಸ್ವಯಂ-ಗಣತಿ (Self-Enumeration) ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಬಾರಿ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರು 30 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಈ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಿದೆ.➤ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 4 ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಕರಗಳು (Digital Tools): ಗಣತಿಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಸಿ-ಡಾಕ್ (C-DAC) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:1. HLBC Web App: ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ ಬಳಸಿ ಮನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ನಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದು.2. HLO Mobile App: ಎನ್ಯೂಮರೇಟರ್‌ಗಳು ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ 16 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸುವ ಆಪ್.3. Self-Enumeration (SE) Portal: ನಾಗರಿಕರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇರುವ ಪೋರ್ಟಲ್.4. CMMS Portal: ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (Real-time) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.➤ ಜನಗಣತಿಯ ಎರಡು ಹಂತಗಳು:ಹಂತ 1: ಮನೆ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಗಣತಿ (Houselisting & Housing Census) ಅವಧಿ: ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2026. ಮನೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹಂತ 2: ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗಣತಿ (Population Enumeration) ಅವಧಿ: ಫೆಬ್ರವರಿ 2027. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.➤ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು (Reference Dates):- ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಜನಗಣತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಸಮಯ: ಮಾರ್ಚ್ 1, 2027 (ರಾತ್ರಿ 00:00 ಗಂಟೆ).- ಲಡಾಖ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಮಪಾತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2026.➤ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳು:- ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ 10 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ (2021ರ ಗಣತಿ ಕೋವಿಡ್ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗಿತ್ತು).- ಭಾರತದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರು: ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ನಾರಾಯಣ್.- ಇದು ಭಾರತದ 16ನೇ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ 9ನೇ ಜನಗಣತಿಯಾಗಿದೆ.
