* ಭಾರತವು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸಾರಿಗೆಯತ್ತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ದೇಶದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು (Hydrogen Powered Train) ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ (Jind) – ಸೋನಿಪತ್ (Sonipat) ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫಾರ್ ಹೆರಿಟೇಜ್’ (Hydrogen for Heritage) ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.* ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಉತ್ತರ ರೈಲ್ವೆಯ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆ ಆಗಿದ್ದು, ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್–ಸೋನಿಪತ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಸೆಟ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.* ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಘಟಕ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಜಿಂದ್‌ನಲ್ಲಿ 3,000 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ 11 ಕಿಲೋವೋಲ್ಟ್ ಸ್ಥಿರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಿರಂತರ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಲಿಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.* ಹರಿಯಾಣದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅನುರಾಗ್ ರಾಸ್ಟೋಗಿ ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಹರಿಯಾಣ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣ ನಿಗಮ (DHBVN) ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ನಿಯಮಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಈ ಯೋಜನೆ ರಿಸರ್ಚ್ ಡಿಸೈನ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (RDSO) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.* ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳು ಬಳಕೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಗ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿದ್ಯುದೀಕರಣವಾಗದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ಫಾಸಿಲ್ ಇಂಧನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ: # ಜರ್ಮನಿ: ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ.# ಆರ್‌ಡಿಎಸ್‌ಒ (RDSO): ಈ ಯೋಜನೆಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಲಖನೌದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆ (Research Designs and Standards Organisation) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.# ನೆಟ್ ಝೀರೋ ಗುರಿ: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 'ನೆಟ್ ಝೀರೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಎಮಿಟರ್' ಆಗುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
