* ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಆಯುಷ್ (AYUSH) ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮಗೊಂಡ ಒಮಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ (FTA) ಭಾರತೀಯ ಆಯುಷ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 'ಮೃದು ಶಕ್ತಿ'ಯನ್ನು (Soft Power) ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.* ಭಾರತ–ಒಮಾನ್ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (CEPA) ಮತ್ತು ಭಾರತ–ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಅನುಬಂಧಗಳು (Health Annexures) ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ಆಯುಷ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಯುಷ್ ವೈದ್ಯರು, ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಹರ್ಬಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಡೆತಡೆಗಳು (Regulatory Barriers) ನಿವಾರಣೆಯಾಗಲಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಯುಷ್ ವೈದ್ಯರು, ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಯವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಹಾಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿಶೇಷ ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನಡೆ ಆಗಿದೆ.* ಆಯುಷ್ (AYUSH) ಎಂದರೇನು? ಆಯುಷ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ Ayurveda (ಆಯುರ್ವೇದ) – ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, Yoga & Naturopathy (ಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ) – ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮತೋಲನ, Unani (ಯುನಾನಿ) – ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲದ ಔಷಧೀಯ ಪದ್ಧತಿ, Siddha (ಸಿದ್ಧ) – ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಲೆ, ಹಾಗೂ Homeopathy (ಹೋಮಿಯೋಪಥಿ) – ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪದ್ಧತಿ ಸೇರಿವೆ.* ಆಯುಷ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ರಫ್ತು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. 2024–25ರಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಬಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು 6.11 ಶೇಕಡಾ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು, 2023–24ರಲ್ಲಿ USD 649.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದ ರಫ್ತು ಮೌಲ್ಯವು 2024–25ರಲ್ಲಿ USD 688.89 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.* ಒಮಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಜೊತೆಗೆಗಿನ ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಭಾರತದ ಸಾಫ್ಟ್ ಪವರ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಆಯುಷ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೆಲ್‌ನೆಸ್ ಸೇವೆಗಳ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಆಯುಷ್ ರಫ್ತು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯುಷ್ ಮಿಷನ್ (NAM): ಇದನ್ನು 2014ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಆಯುಷ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.- ಆಯುಷ್ ಎಕ್ಸಿಲ್ (AYUSHEXCIL): ಇದು ಆಯುಷ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಗಿದೆ.- ಆಯುಷ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮಾರ್ಕ್: ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಭರವಸೆಗಾಗಿ ಈ ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಮಹತ್ವ: ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ 'ಕ್ಷೇಮ ಕೇಂದ್ರ' (Wellness Hub) ವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.
