* ಜನವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು (GoI) ರಬಿ 2025–26 ಹಂಗಾಮಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿ (NBS) ದರಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ದರಗಳು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2025 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತಿದ್ದು, ಡಿ-ಅಮೋನಿಯಂ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ (DAP) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ NPKS (ನೈಟ್ರೋಜನ್, ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಪೊಟಾಶಿಯಂ ಮತ್ತು ಗಂಧಕ) ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಫಾಸ್ಫಾಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಪೊಟಾಸಿಕ್ (P&K) ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ.* ಪೋಷಕಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿ (NBS) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2010 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಇಲಾಖೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಸಮತೋಲನಿತ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆಧಾರಿತ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಾಗಿದೆ.* ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, P&K ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ (DAP ಸೇರಿದಂತೆ) ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರಗಳನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 25 ವಿಧದ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈಗ ರೈತರಿಗೆ 28 ವಿಧದ P&K ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.=>  ಖರೀಫ್ 2024 ರಿಂದ ಸೇರಿಸಿದ ಹೊಸ ಗೊಬ್ಬರಗಳು: NPK (11:30:14) – ಮ್ಯಾಗ್ನೀಷಿಯಂ, ಜಿಂಕ್, ಬೋರಾನ್ ಮತ್ತು ಗಂಧಕದಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಿದ ಗೊಬ್ಬರ, ಯೂರಿಯಾ–SSP (5:15:0:10) ಮತ್ತು SSP (0:16:0:11) – ಮ್ಯಾಗ್ನೀಷಿಯಂ, ಜಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಬೋರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಲಪಡಿಸಿದ ಗೊಬ್ಬರ=> ರಬಿ 2025–26 ರಿಂದ: ಅಮೋನಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್ ((NH₄)₂SO₄) ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಕೂಡ NBS ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.* ರಬಿ 2025–26ರ NBS ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ P&K ಗೊಬ್ಬರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಡಿಕಂಟ್ರೋಲ್‌ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ, ಕಂಪನಿಗಳು MRP ನಿಗದಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ಲಾಭವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.ನಿಯಮಾನುಸರಣಾ ಕ್ರಮಗಳು:=> ಗೊಬ್ಬರ ಕಂಪನಿಗಳು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿತ ವೆಚ್ಚ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು=> ಲಾಭ ಮಿತಿ: ಆಮದುದಾರರು – 8%, ತಯಾರಕರು – 10%, ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು – 12%=> ಗೊಬ್ಬರ ಚೀಲಗಳ ಮೇಲೆ MRP ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ವಿವರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಡ್ಡಾಯ=> ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದರ ವಸೂಲಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ (ECA), 1955 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಬಜೆಟ್: ರಬಿ 2025–26 ಹಂಗಾಮಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ರೂ. 37,952.29 ಕೋಟಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಖರೀಫ್ 2025 ಹಂಗಾಮಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ರೂ. 736 ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚು.* ರಬಿ 2025–26ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರಗಳು: - ನೈಟ್ರೋಜನ್ (N): ರೂ. 43.02 ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ- ಫಾಸ್ಫರಸ್ (P): ರೂ. 47.96 ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ- ಪೊಟಾಶಿಯಂ (K): ರೂ. 2.38 ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ- ಗಂಧಕ (S): ರೂ. 2.87 ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ=> DAP ಸಬ್ಸಿಡಿ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತದಿಂದ ರೈತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, DAP ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ರೂ. 21,911/MT (ರಬಿ 2024–25) ರಿಂದ ರೂ. 29,805/MT ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.=> ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಗೊಬ್ಬರಗಳು: DAP (18-46-0-0): ರೂ. 29,805/MT, ಮ್ಯೂರಿಯೇಟ್ ಆಫ್ ಪೊಟಾಶ್ (MOP 0-0-60-0): ರೂ. 1,428/MTಮತ್ತು ಸಿಂಗಲ್ ಸೂಪರ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ (SSP 0-16-0-11): ರೂ. 7,408/MT* ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆ=> ಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದನೆ: 2014ರಲ್ಲಿ 112.19 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (LMT) ಇದ್ದ P&K ಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 30, 2025ರ ವೇಳೆಗೆ 168.55 LMTಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ – ಇದು 50%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.=> ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದಕತೆ: 2010–11ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 1,930 ಕೆಜಿ ಇದ್ದ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, 2024–25ರಲ್ಲಿ 2,578 ಕೆಜಿ/ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.=> ಪೋಷಕಾಂಶ ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ: ಬೋರಾನ್ ಅಥವಾ ಜಿಂಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಲಪಡಿಸಿದ ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರೂ. 300 ಮತ್ತು ರೂ. 500 ಪ್ರತಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.* NBS ಯೋಜನೆಯ ಜಾರಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಫರ್ಟಿಲೈಸರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (iFMS) ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮನ್ವಯ ಸಭೆಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.* ರಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoC&F):-# ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು: ಜಗತ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಡ್ಡಾ (ರಾಜ್ಯಸಭೆ – ಗುಜರಾತ್)# ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು: ಅನುಪ್ರಿಯಾ ಪಟೇಲ್ (ಮಿರ್ಜಾಪುರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ)
