Job Description: ➤ ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ದೇಶದ ಸುಮಾರು 25 ಕೋಟಿ (250 ಮಿಲಿಯನ್) ಜನರು ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನದಿಂದ (Multidimensional Poverty) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸೋಮವಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDG) ಸಾಧಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.➤ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನದ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ:- 2013-14 ರ ಸ್ಥಿತಿ: ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 29.17 ರಷ್ಟಿತ್ತು.- 2022-23 ರ ಸ್ಥಿತಿ: ಇದು ಕೇವಲ ಶೇ. 11.28 ಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.➤ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ (Purchasing Power) ಹೆಚ್ಚಳ: ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹಣದುಬ್ಬರ (Inflation) ದರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ:- 2004 ರಿಂದ 2014 ರ ಅವಧಿ: ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಹಣದುಬ್ಬರ (ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ) ದರವು ಶೇ. 8.1 ರಷ್ಟಿತ್ತು.- 2014 ರಿಂದ 2025 ರ ಅವಧಿ: ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರವು ಶೇ. 5.1 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.- ಪರಿಣಾಮ: ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಬಿದ್ದಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ವೆಚ್ಚ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ.➤ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಚಿತ್ರಣ ಬದಲಿಸಿದ 'ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್': ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿರುವ 'ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್' ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3.23 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದ್ದ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಮೇ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 15.84 ಕೋಟಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಯೋಜನೆ ಇವತ್ತು 2.77 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 100 ರಷ್ಟು ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು (Coverage) ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೇ. 81.87 ರಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.➤ ಬಡತನ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು:- ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಯೋಜನೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಲು 12.11 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.- ಪಿಎಂ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಲೆಯ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು 10.57 ಕೋಟಿ ಉಚಿತ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ (LPG) ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.- ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಭದ್ರತೆ: 'ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್' (ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಮೆ) ಮತ್ತು 'ಪಿಎಂ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ' ಮೂಲಕ ದೇಶದ 81 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.➤ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:- ಡ್ರಾಪ್-ಔಟ್ ದರ ಇಳಿಕೆ: ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಡ್ರಾಪ್-ಔಟ್ (ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ) ಪ್ರಮಾಣವು ಹಿಂದೆ ಶೇ. 4.6 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೇ. 0.3 ಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.- ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ: ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 80.26 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.- ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ (Sex Ratio) ಸುಧಾರಣೆ: 'ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೋ' ಅಭಿಯಾನದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವು ಪ್ರತಿ 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ 1,020 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.- ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ: ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಧರಿತ ಪಡಿತರ ವಿತರಣೆ (PDS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದುಳಿದ ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿವೆ.
