Job Description: ➤ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಸಾಗರಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜೂನ್ 8 ರಂದು "ವಿಶ್ವ ಸಾಗರ ದಿನ"ವನ್ನು (World Oceans Day) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಗರಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಪತ್ತನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೆನಪಿಸುವ ದಿನ ಇದಾಗಿದೆ.ವಿಶ್ವ ಸಾಗರ ದಿನ 2026 ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ (Theme): "ಮರುಕಲ್ಪನೆ" (Reimagine).➤ ವಿಶ್ವ ಸಾಗರ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ: 1992 (ಭೂ ಶೃಂಗಸಭೆ): ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ (Earth Summit) ಕೆನಡಾ ದೇಶವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ "ವಿಶ್ವ ಸಾಗರ ದಿನ"ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. 2003 - 2007: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವು. 2008 (ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಿಗೆ): ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2008 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. 2009 ರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ: 2009 ರ ಜೂನ್ 8 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ➤ ಸಾಗರಗಳ ಮಹತ್ವ: ಆಮ್ಲಜನಕದ ಉತ್ಪಾದನೆ: ನಾವು ಉಸಿರಾಡುವ ಒಟ್ಟು ಆಮ್ಲಜನಕದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಸ್ಯಗಳು (Phytoplankton) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಂಕ್ (Carbon Sink): ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 30 ರಷ್ಟನ್ನು ಸಾಗರಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ: ಜಗತ್ತಿನ 100 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರವೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಇದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ➤ ಸಾಗರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು: ಡೀಪ್ ಓಷನ್ ಮಿಷನ್ (Deep Ocean Mission - DOM): ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಆಳ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಖನಿಜಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆ, ಸಮುದ್ರ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಸಹಿತ ಜಲಾವೃತ ನೌಕೆ (Matsya 6000) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ ಅಭಿಯಾನ (Swachh Sagar, Surakshit Sagar): ದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ತೀರಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಅಭಿಯಾನ ಇದಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಲೂ ಎಕಾನಮಿ ಪಾಲಿಸಿ (Blue Economy Policy): ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಕಡಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
