Job Description: ➤ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಹುದ್ದೇಶ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಯೋಜನೆ (Srisailam Project) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.➤ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಲ್ಲಮಲ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕಂದರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಯೋಜನೆಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, 1960 ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು 1980 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು 1981 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು.➤ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಜಲಾನಯನ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Storage Capacity): ಸುಮಾರು 178.74 TMC ft (ಲೈವ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್). ಎತ್ತರ: ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 300 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಯ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ➤ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ: ಎಡದಂಡೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ (Left Bank Power House): ತೆಲಂಗಾಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಭೂಗರ್ಭ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ (Underground Powerhouse) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಲದಂಡೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ (Right Bank Power House): ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.➤ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ: ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ನೀರಾವರಿ ಜಾಲವಾಗಿದೆ: ಬಲದಂಡೆ ನಾಲೆ (Right Bank Canal - SRBC): ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರ್ನೂಲ್, ನಂದ್ಯಾಲ ಮತ್ತು ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎಡದಂಡೆ ನಾಲೆ (Left Bank Canal - SLBC): ತೆಲಂಗಾಣದ ನಲ್ಗೊಂಡ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ತೆಲುಗು ಗಂಗಾ ಯೋಜನೆ (Telugu Ganga Project): ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈ ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಜಲಾಶಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಯೋಜನೆಗಳು: ಪೋತಿರೆಡ್ಡಿಪ್ಯಾಡು ಹೆಡ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರ್ (Pothireddypadu Head Regulator) ಮತ್ತು ಹಂದ್ರಿ-ನೀವಾ ಎತ್ತಿಪೋತ ಯೋಜನೆ (Handri-Neeva Lift Irrigation Scheme). ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲುಇಂದೇ 'KPSCVaani' ಆಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್
