➤ ಭಾರತದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನವಾಗಿರುವ 'ಎಸ್‌-400 ಟ್ರಯಂಫ್' (S-400 Triumf) ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಘಟಕವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಈ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪೂರೈಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ (IAF) ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.➤ ಎಸ್‌-400 ಒಪ್ಪಂದ: 2018ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 5 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಅಂದಾಜು 40,000 ಕೋಟಿ ರೂ.) ಮೌಲ್ಯದ ಐದು ಎಸ್‌-400 ಘಟಕಗಳ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ನಡೆದಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕದ CAATSA ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಭೀತಿಯಿದ್ದರೂ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ದೃಢವಾದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.- ಈಗಾಗಲೇ ಹಸ್ತಾಂತರ: ಒಟ್ಟು 5 ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ 3 ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರೈಸಿದೆ.- ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ: ನಾಲ್ಕನೇ ಘಟಕವು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಬರಲಿದ್ದು, ಐದನೇ ಘಟಕವು ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.- ನಿಯೋಜನೆ: ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಘಟಕವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಜಸ್ಥಾನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.➤ ಎಸ್‌-400 ವಿಶೇಷತೆಗಳು: ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಅಭೇದ್ಯ 'ವಾಯು ಕವಚ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:- ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣು (Advanced Radar): ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೇಡಾರ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು 600 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ವಿಮಾನ, ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಥವಾ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಲ್ಲವು.- ಗುರಿ ಧ್ವಂಸ: ಶತ್ರುಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ಸುಮಾರು 400 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗಿದೆ.- ಬಹುಮುಖಿ ದಾಳಿ: ಇದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ 80 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದೆ.- ಕ್ಷಿಪ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ: ಇದು ಮೊಬೈಲ್ ಲಾಂಚರ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೇವಲ 5-10 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದು.➤ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಲಾಭ: ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 'ಗೇಮ್ ಚೇಂಜರ್' ಆಗಲಿದೆ.- ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ: ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಗಡಿ ಸಂಘರ್ಷದ ವೇಳೆ ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.- ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ: ಅಮೆರಿಕದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೂ ಮಣಿಯದೆ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಈ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಖರೀದಿಸಿರುವುದು ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದೆ.- ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ: ಈ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಶತ್ರುಗಳ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದವು.
