➤ ಬೆಂಗಳೂರು: ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ (Special Marriage Act) ಮದುವೆಯಾದ ದಂಪತಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿವಾಹದ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.➤ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪತ್ನಿಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 'ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಾ. ಕೆ. ಮನ್ಮಥರಾವ್ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.➤ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ:- ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ರ ಅನ್ವಯ: ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ-1954ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮದುವೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನೆರವೇರಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಅದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ.- ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ರ ಗೊಂದಲ: ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ ಎಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.- ನ್ಯಾಯದಾನದ ಉದ್ದೇಶ: ಮದುವೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು (Reliefs) ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು.➤ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ:- ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ರ ಅನ್ವಯ: ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ-1954ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮದುವೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನೆರವೇರಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಅದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ.- ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ರ ಗೊಂದಲ: ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ ಎಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.- ನ್ಯಾಯದಾನದ ಉದ್ದೇಶ: ಮದುವೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು (Reliefs) ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು.➤ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಜಿಗಳು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯಿಂದಾಗಿ:- ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಅಥವಾ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗಲಿದೆ.- ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿವೆ.
