Job Description: ➤ ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆ (IAEA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (Regional Cooperative Agreement - RCA) 2026ರ ಸಾಲಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು (Chairmanship) ಭಾರತವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನವಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ 48ನೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (48th Meeting of National Representatives) ಈ ಮಹತ್ವದ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಭಾರತದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ (Theme): ‘ವಿಶ್ವಬಂಧು ಭಾರತ’ (Vishwa-Bandhu Bharat) ಮತ್ತು ‘ಇಂಡಿಯಾ ಬೈ ಯುವರ್ ಸೈಡ್’ (India By Your Side).➤ ಆರ್‌ಸಿಎ (RCA) ಎಂಬುದು 1972 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ, ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ 22 ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಅಂತರ್-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆ 1964 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ BARC ಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದು, ಪರಮಾಣು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.➤ 48ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆ (48th NRM): ನವಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದ 17 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ತಜ್ಞರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (AFRA) ಮೂರು ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನಿತ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು IAEA ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ➤ ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:- ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ : ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮುಂತಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆ. - ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ : ಬೆಳೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. - ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಐಸೊಟೋಪ್ ಹೈಡ್ರಾಲಜಿ ಬಳಸಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. - ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ: ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ. ➤ ಭಾರತವು 'ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣ' (Global South) ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಇದು ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯ (DAE) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಆರ್‌ಸಿಎ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ, ಪರಿಣಿತ ಮಿಷನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವಿನ ಮೂಲಕ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಭಾರತದ ಈ ನಾಯಕತ್ವವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಿದೆ
