➤ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು (UNSC) ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭರ್ಜರಿ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.➤ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ವರ್ಷದ (2026) ಆದ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರೆಸ್, "ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಇದು ಬದಲಾಗಲೇಬೇಕು," ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಸಮತೋಲನ ನಿವಾರಣೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು 8 ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇಂದಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭಾರತದಂತಹ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.➤ ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರದ ಮಿತಿ: ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಅಥವಾ ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ 'ವೀಟೋ' (Veto Power) ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಹೇರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.➤ ಭಾರತದ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಕಾಯಂ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪಿ. ಹರೀಶ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ, "ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಜಾರಿಗೆ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಸದ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ," ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.➤ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ ಅಂಶಗಳು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಗುಟೆರೆಸ್, "ಯಾರು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೇ ಸುಧಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ," ಎಂದು ಚುಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. - ವೀಟೋ ಪವರ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್: ಸದ್ಯದ ಐದು ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (P5) ತಮ್ಮ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿವೆ.- Uniting for Consensus (UfC): ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಳೆದ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಮಾತುಕತೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.➤ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಏಕೆ ಬೇಕು?1. ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಿರಬೇಕು.2. ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರ: ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.3. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಧ್ವನಿ: ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ (Global South) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಸ್ಥಾನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ➤ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು (UNSC) : ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ 'ಕಾರ್ಯಾಂಗ' ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಒಟ್ಟು 15 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:- ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯರು (Permanent Members - P5): ಇವರು 5 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು - ಅಮೆರಿಕ (USA), ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (UK). ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ 'ವೀಟೋ' (Veto) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ.- ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯರು: ಇನ್ನುಳಿದ 10 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು 2 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
