* ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಿಸ್ಸಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿರುವ ದುಲ್ಲಸಿ ಹಂತ-2 ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.* ದುಲ್ಲಸಿ ಹಂತ–2 ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಿಸ್ತ್ವಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೀನಾಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ 390 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದುಲ್ಲಸಿ ಹಂತ–1 ಯೋಜನೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 260 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ (MW) ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ‘ರನ್–ಆಫ್–ದಿ–ರಿವರ್’ (ROR) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಸಹಜ ಹರಿವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸುಮಾರು ₹3,277.45 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಯೋಜನೆ ತಲಾ 130 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ನೀರನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಸುಮಾರು 3.6 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಭೂಗತ ಸುರಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.* ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಈ ಯೋಜನೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಹಲ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಭಾರತವು 1960ರ ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಈ ಯೋಜನೆ ಸಿಂಧೂ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೀರನ್ನು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ 260 MW ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಸೇರಿಸಲಿದ್ದು, ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸುಮಾರು 60 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಲಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕಿಸ್ತ್ವಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲಿದ್ದು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಿದೆ.
