* ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತು ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (MoU)ವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

* * ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (MoU)ದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ನೋಡುವದಾದರೆ : -  

* ಅರಣ್ಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

* ಇದು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

* 1,850 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಂಚಿದ ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿಯು ಐದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ - ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ್. 

* ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವಾರು ವನ್ಯಜೀವಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಇದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

* ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಜಂಟಿ ಗಡಿಯು ಅನೇಕ ಗಡಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಿಹಾರದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ನೇಪಾಳದ ಚಿತ್ವಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ದುಧ್ವಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ನೇಪಾಳದ ಶುಕ್ಲಾ ಫಾಂಟಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (MoU) ಕನಿಷ್ಠ ಭೂದೃಶ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಗಮನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.