➤ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಚದುರಂಗದಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಿಸಿರುವ ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ದಿಗ್ಬಂಧನದ ನಡುವೆ, ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕ 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.➤ ಅಮೆರಿಕದ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಕಾಟ್ ಬೆಸೆಂಟ್, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ 'ವಿನಾಯಿತಿ' (Waiver) ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.➤ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ (Strait of Hormuz): ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಈ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ:ಭಾರತ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಆಮದಿನ ಶೇ. 40ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕವೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಇರಾಕ್, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಕುವೈತ್‌ನಿಂದ ಬರುವ ಹಡಗುಗಳು ಇದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಬೇಕು. ಇರಾನ್ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಿದ್ದ ತೈಲ ಹಡಗುಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯೆಯೇ ನಿಂತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 25 ದಿನಗಳಿಗೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ತೈಲ ದಾಸ್ತಾನು ಉಳಿದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ➤ ರಷ್ಯಾ ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದ ನಿಲುವು : ಹಿಂದೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಸದಂತೆ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ: ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಪಾಡಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ತಡೆಯುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕಾಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಖರೀದಿಯಿಂದ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕವು ರಷ್ಯಾ ತೈಲದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಕಠಿಣ ನಿಲುವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 30 ದಿನಗಳ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದೆ.➤ ಭಾರತದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ: ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ IOC, BPCL, HPCL ಮತ್ತು MRPL ಈಗಾಗಲೇ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಸುಮಾರು 20 ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಲು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿವೆ. ಈ ತೈಲವು ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮೊದಲ ವಾರದೊಳಗೆ ಭಾರತದ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.➤ ಪೆಟ್ರೋನೆಟ್ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ (Petronet LNG) ಈಗಾಗಲೇ ಖತಾರ್‌ನಿಂದ ಅನಿಲ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ 'ಫೋರ್ಸ್ ಮೆಜರ್' (Force Majeure) ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಅನಿಲ ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
