current-affairs

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು: 'ಅನಾರಕ್ಷಿತ' (Unreserved) ಸೀಟುಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತ - ಅರ್ಹತೆಯೇ ಮಾನದಂಡ

Authored by: Akshata Halli Date: 17 ಜನವರಿ 2026

➤ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ 'ಅನಾರಕ್ಷಿತ' (Unreserved) ವರ್ಗವು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೋಟಾವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ 'ಮುಕ್ತ' (Open) ವರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
➤ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:-
=> ಮೆರಿಟ್ ಆಧಾರಿತ ಆಯ್ಕೆ (Merit-Based Selection): ಮೀಸಲಾತಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ (SC, ST, OBC) ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಕಟ್-ಆಫ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೆ, ಅವರನ್ನು ಅನಾರಕ್ಷಿತ (Unreserved) ಸೀಟುಗಳಲ್ಲೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
=> ಮೆರಿಟ್ ಇಂಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ಶಿಫ್ಟ್ (Merit Induced Shift): ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸತೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಮೀಸಲಾತಿ ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ವಯೋಮಿತಿ ಸಡಿಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿಯಂತಹ ಯಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಷ್ಟೇ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರೆ, ಅವರನ್ನು 'ಓಪನ್' ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
=> ಮೀಸಲಾತಿಯ ಉದ್ದೇಶ: ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮೀಸಲಾತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೀಟುಗಳು ಆಯಾ ವರ್ಗದ ಮುಂದಿನ ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ (Meritocracy) ಎರಡನ್ನೂ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
➤ 2013 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (AAI) ನಡೆಸಿದ ಜೂನಿಯರ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ ಮೀಸಲಾತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅನ್-ರಿಸರ್ವ್ಡ್ ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 (ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 16 (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
➤ ಅನಾರಕ್ಷಿತ ವರ್ಗ ಎಂದರೆ ಅದು 'ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಕೋಟಾ' ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ 'ಓಪನ್ ಪೂಲ್' ಎಂಬ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಈಗ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ.

Take Quiz

Loading..!

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು