➤ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶಾಕ್ಸ್‌ಗ್ಯಾಮ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಭಾರತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಚೀನಾ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ನಡುವೆ 1963ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾದ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಭಾರತ ಎಂದಿಗೂ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ರಂಧೀರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತಾ,“ಶಾಕ್ಸ್‌ಗ್ಯಾಮ್ ಕಣಿವೆ ಭಾರತೀಯ ಭೂಭಾಗ. 1963ರ ಚೀನಾ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹಾಗೂ ಅಮಾನ್ಯ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.➤ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದದ ಮೂಲ:-# 1963ರ ಅಕ್ರಮ ಒಪ್ಪಂದ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಅಕ್ರಮ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದ (PoK) ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಸುಮಾರು 5,180 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಶಾಕ್ಸ್‌ಗ್ಯಾಮ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು 1963ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿತು.# ಭಾರತದ ನಿಲುವು: ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೇರೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಭಾರತ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ 'ಅಮಾನ್ಯ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.➤ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಗಂಭೀರತೆ: ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 'ಆಲ್-ವೇದರ್' (ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತವಾದ) ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:# ಸಿಯಾಚಿನ್‌ಗೆ ಬೆದರಿಕೆ: ಈ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಗೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.# ಸೇನಾ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಈ ರಸ್ತೆಗಳು ಚೀನಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ಯುದ್ಧದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಜಮಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.➤ CPEC ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ: ಚೀನಾ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್ (CPEC) ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅದು ಭಾರತದ ಭೂಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದು.# ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಖಂಡತೆ: ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಗೌರವಿಸದೆ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.➤ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪರಿಣಾಮಗಳು:-# ದ್ವಿಮುಖ ಸವಾಲು: ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿವೆ. ಶಾಕ್ಸ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.# ಭಾರತದ ಪ್ರತಿತಂತ್ರ: ಭಾರತವು ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು (ರಸ್ತೆಗಳು, ಸುರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು) ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಲಡಾಖ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಜಾಗರೂಕತೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ (BRO) ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.➤ ಶಾಕ್ಸ್‌ಗ್ಯಾಮ್ ಕಣಿವೆಯು ಕೇವಲ ಭೂಭಾಗವಲ್ಲ, ಅದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತ. ಚೀನಾದ ಇಂತಹ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಂತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿದೆ.
