* ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NHAI) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ–45 (NH-45) ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವನ್ಯಜೀವಿ–ಸುರಕ್ಷಿತ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ–ಪ್ರಾಣಿ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುಗಮ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.*ಈ ವನ್ಯಜೀವಿ–ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎನ್‌ಎಚ್-45ರ ಹಿರಾನ್ ಸಿಂಧೂರ್ ಎಂಬ 11.96 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೋಪಾಲ್–ಜಬಲ್ಪುರ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಜಬಲ್ಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 60 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆ ನೌರಾದೇಹಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವೀರಾಂಗನಾ ದುರ್ಗಾವತಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಹಾದು ಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಹುಲಿ, ಜಿಂಕೆ, ಸಾಂಬಾರ್, ನರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅತಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.*ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ‘ಟೇಬಲ್–ಟಾಪ್ ಕೆಂಪು ರಸ್ತೆ ಗುರುತುಗಳು’. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರದ, ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೆಂಪು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಪೀಡ್ ಬ್ರೇಕರ್‌ಗಳಂತೆ ತೀವ್ರ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ವೇಗ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಶ್ಯತೆ, ಇದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 12 ಕಿಮೀ ಅರಣ್ಯ ಮಾರ್ಗದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.* ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ–ಸ್ನೇಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು : ಟೇಬಲ್–ಟಾಪ್ ಗುರುತುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 25 ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಂಡರ್‌ಪಾಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ 8 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೇಲಿ ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ರಸ್ತೆ ದಾಟುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.* ಗ್ರೀನ್ ಹೈವೇಸ್ ಉಪಕ್ರಮ : ಈ ಯೋಜನೆ ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಗ್ರೀನ್ ಹೈವೇಸ್ ನೀತಿ–2015 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ, ಮರ ನೆಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.* ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಐ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಮೃತ್‌ಲಾಲ್ ಸಾಹು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಗೆ ಇದ್ದು, ಯಶಸ್ವಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು. ಕೆಂಪು ಗುರುತುಗಳು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಅಪಾಯ ವಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವ ಗುರಿಯಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.*ಈ ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆಗೆ ₹122 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದ್ದು, 2025ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೂ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಯಶಸ್ವಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ವನ್ಯಜೀವಿ–ಸುರಕ್ಷಿತ ರಸ್ತೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ದೇಶದ ಇತರ ಅರಣ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲೂ ಅನುಸರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.*ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಐ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಭಾರತದ ಮಾದರಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
