* ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (Artificial Intelligence) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ 'ಗ್ಲೋಬಲ್ AI ವೈಬ್ರನ್ಸಿ ಟೂಲ್ 2025' (Global AI Vibrancy Tool 2025) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ AI ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಂತರ ಭಾರತವು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ AI ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವುದು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿದೆ.* 2023ರಲ್ಲಿ ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 7ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 4 ಸ್ಥಾನಗಳ ಏರಿಕೆ ಕಂಡು 3ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರುವುದು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (UK), ಸಿಂಗಾಪುರ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಂತಹ ಮುಂದುವರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದೆ.* ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ AI ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಭಾ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು (ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಭಾಗವಹಿಕೆ), ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಎಕೋಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿ AI ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೇಗವಾದ ವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರಕಿರುವುದು, ಸಂಶೋಧನಾ ಔಟ್‌ಪುಟ್‌ನಲ್ಲಿ AI ಸಂಬಂಧಿತ ಪೇಟೆಂಟ್ ಫೈಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು‌ಯಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇಂಡಿಯಾ AI ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹10,300 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.* AI ವೈಬ್ರನ್ಸಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D), ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ AI (Responsible AI), ಆರ್ಥಿಕತೆ (Economy), ಪ್ರತಿಭೆ (Talent), ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ (Policy and Governance), ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ (Public Opinion) ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (Infrastructure) ಎಂಬ ಒಟ್ಟು 7 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.KPSCVaani ವಿಶೇಷ ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಈ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (KAS, PSI, FDA) 'ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ' ಹಾಗೂ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು' ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.