➤ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 1 ರಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 'ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ' ಅಥವಾ 'ಮೇ ದಿನ'ವನ್ನು (May Day) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಈ ದಿನ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
➤ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನದ ಮೂಲವು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.
- ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕೆಲಸದ ಹೋರಾಟ: ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ದಿನಕ್ಕೆ 15-16 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಮಾನವೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 1886 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು 'ದಿನಕ್ಕೆ 8 ಗಂಟೆ ಕೆಲಸ'ದ ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು.
- ಹೇಮಾರ್ಕೆಟ್ ಘಟನೆ (Haymarket Affair): ಮೇ 4, 1886 ರಂದು ಚಿಕಾಗೋದ ಹೇಮಾರ್ಕೆಟ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವೇಳೆ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಉಂಟಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಮೃತಪಟ್ಟರು.
- ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ: ಈ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಲಿದಾನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ, 1889 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 1 ರಂದು 'ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ'ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
➤ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನದ ಆರಂಭ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನವನ್ನು ಮೇ 1, 1923 ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಚೆನ್ನೈ) ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಲೇಬರ್ ಕಿಸಾನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ (Labour Kisan Party of Hindustan) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯಿತು. ಅಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಾವುಟವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.
➤ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನದ ಮಹತ್ವ :
- ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ, ಕೆಲಸದ ಅವಧಿ, ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ: ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಬದುಕು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
- ಜಾಗತಿಕ ಐಕ್ಯತೆ: ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು.