➤ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ 'ದ ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್' (The Lancet) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವರದಿಯೊಂದು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರತಿ 10 ಮಾತೃ ಮರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.➤ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾತೃ ಮರಣದ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗಣನೀಯ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಮಾತೃ ಮರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 10ರಷ್ಟು (1 in 10) ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತವು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತೃ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (MMR) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.➤ ಮಾತೃ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ (MMR) : ಪ್ರತಿ 1 ಲಕ್ಷ ಜೀವಂತ ಜನನಗಳಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತೃ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ (Maternal Mortality Ratio - MMR) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆರಿಗೆಯಾದ 42 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.➤ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತೀವ್ರ ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸುವ ಅತಿಯಾದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ ಆರೈಕೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತಲುಪಲು ಆಗುವ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮದುವೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಕಾಲಿಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತೃ ಮರಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.➤ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDG) ಮತ್ತು ಭಾರತ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ (Sustainable Development Goals - Goal 3.1) ಪ್ರಕಾರ, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾತೃ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿ 1 ಲಕ್ಷ ಜೀವಂತ ಜನನಗಳಿಗೆ 70 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳು (ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ) ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ.➤ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು:- ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆ (JSY): ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು (Institutional Deliveries) ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು.- ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾತೃತ್ವ ಅಭಿಯಾನ (PMSMA): ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ತಪಾಸಣೆ.- ಲಕ್ಷ್ಯ (LaQshya): ಹೆರಿಗೆ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಘಟಕಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ.- ಸುಮನ್ (SUMAN): ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಭರವಸೆ.
