* ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಅನೇಕ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ, ಪಲಾಶ ಹೂವು ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಕಿತ್ತಳೆ–ಕೆಂಪು ರಂಗಿನ ಕಂಗೊಳಿನಿಂದ “Flame of the Forest” ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಲಾಶ, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಧಾಕ ಅಥವಾ ಟೆಸೂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.* ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ Butea monosperma ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಈ ಮರ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೂವುಗಳು ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಔಷಧೀಯ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.* ಪಲಾಶ ಮರವು ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿತ್ತಳೆ-ಕೆಂಪು ಹೂಗಳಿಂದ ಆವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.* ದೂರದಿಂದ ನೋಡುವಾಗ ಪಲಾಶ ಮರದ ಶಾಖೆಗಳು ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಕಾಡೇ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ದೀರ್ಘ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಷ್ಯಪಟವೇ ಇದಕ್ಕೆ “Flame of the Forest” ಎಂಬ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.* ಪಲಾಶ ಹೂವು ಮೂರು ಕಳಸಿನ (three-petaled) ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರ ತೀವ್ರ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶೋಭೆ ಈ ಹೂವಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗು ನೀಡುತ್ತದೆ.* ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 10–15 ಮೀಟರ್‌ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ – ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವು ಬಿಡುತ್ತದೆ.ಇದು Fabaceae (Legume family) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗಿದೆ.* ಪಲಾಶವು ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಣಕಾಡುಗಳು, ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.* ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಕಾಡುಗಳ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.* ಪಲಾಶ ಮರವು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.ಪಲಾಶ ಹೂಗಳು ನೆಕ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಜೇನುಗೂಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಇದರತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.* Fabaceae ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಾರಣ, ಇದರ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ Rhizobium ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಣ್ಣಿಗೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.* ಬಿಸಿಲನ್ನು ತಡೆದು ಚಿಕ್ಕ ಸಸಿ ಬೆಳೆಲು ನೆರವಾಗುವ ಛಾಯೆ, ಕಾಡಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಪಲಾಶ ಮರವು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನೆಲಸಿದೆ.* ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕಿತ್ತಳೆ/ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪಲಾಶ ಹೂಗಳನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಪ್ರಕೃತಿಗತವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಪಲಾಶ ಮರವನ್ನು ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ “ಬ್ರಹ್ಮ ವೃಕ್ಷ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯಾಗ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಮಿಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಲಾಶಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು.* ಪಲಾಶ ಹೂವಿನ ರಂಗನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಳೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ ಕರಕುಶಲ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.* ಝಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯವು ಪಲಾಶ ಹೂವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಪುಷ್ಪವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹೂವು ಜನಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.* ಕಾಡಿನಲ್ಲೊಂದು ಪಲಾಶ ಮರ ಅರಳಿದಾಗ ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಾವ್ಯದ ಕನಸು ತರಿಸುತ್ತದೆ. ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಮರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೋ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪಲಾಶವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೂ ಅಲ್ಲ — ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜ್ವಾಲೆ, ಸೌಂದರ್ಯದ ಜಾಗೃತಿ, ಪರಿಸರದ ಹೃದಯಸ್ಪಂದನ.* “Flame of the Forest” ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪಲಾಶ ಹೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವೈಭವದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಬಣ್ಣ, ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವು ಅದನ್ನು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.* ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಇದರ ರೂಪ ಕಾಡಿನ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.* ಪಲಾಶದ ಹೂ, ಎಲೆ, ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ:- ಹೂಗಳು: ಶೀತಲ ಗುಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ರಕ್ತಶುದ್ಧಿ, ಚರ್ಮರೋಗಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ.- ಬೀಜಗಳು: ಪ್ಯಾರಾಸಿಟಿಕ್ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.- ತೊಗಟೆ: ಜೀರ್ಣಕೋಶಕ್ಕೆ ನೆರವು, ಉಳ್ಳಾಸಕಾರಿ ಗುಣ.- ಎಲೆಗಳು: ಗಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ.ಪ್ರಕೃತಿಯ ಔಷಧಾಲಯವೆಂಬಂತೆ ಪಲಾಶ ಮರ ನಾನಾ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಪರೋಕ್ಷ ಔಷಧವಾಗಿದೆ.
