ಆರ್‌ಟಿಐ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಾರದ 'ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿ': ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಹಿಂದೇಟು

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು

Authored by: Akshata Halli Date: 20 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026

➤ ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 'ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿ' ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆ (RTI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿವರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ ಈ ವಿಷಯ ಮತ್ತೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.
➤ ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿ: ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಜೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಅಥವಾ ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚರ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು 'ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಆಸ್ತಿಗಳ ಲಾಭ ಪಡೆದು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
- ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳನ್ನು ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
- 1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧ, 1965 ಮತ್ತು 1971ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧಗಳ ನಂತರ ಅನೇಕ ಜನರು ಭಾರತವನ್ನು ತೊರೆದು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಆಸ್ತಿಗಳೇ ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿಗಳು.
➤ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಆಫ್ ಎನಿಮಿ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (CEPI): 1962ರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 'ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಆಫ್ ಎನಿಮಿ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' (CEPI) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
➤ 1968ರ ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು 2017ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಈ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ:
- 1968ರ ಕಾಯಿದೆ: ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿಗಳ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು CEPI ಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.

- 2017ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಾರಸುದಾರರು (ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿದ್ದರೂ) ಈ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

- ವರ್ಗಾವಣೆ ನಿರ್ಬಂಧ: ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

➤ RTI ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (CIC) ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪು: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅರ್ಜಿದಾರರೊಬ್ಬರು ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಶತ್ರು ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
- ಕಾರಣ: ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8 (1) (ಎಚ್) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಆ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ತನಿಖೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಾದರೆ ಅಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು.
- ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರಾದ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರು ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Take Quiz

Loading..!

ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು