* ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದ್ರವ ಕನ್ನಡಿ ದೂರದರ್ಶಕವು 2022 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. 
* ಈ ದೂರದರ್ಶಕವು ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ 2,450 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು, ಸೂಪರ್ನೋವಾಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಆಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
* * ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಿಕ್ವಿಡ್-ಮಿರರ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಎಂದರೇನು ?
* ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದ್ರವ-ಕನ್ನಡಿ ದೂರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ದ್ರವ-ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
* ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್-ಮಿರರ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ (ILMT) ಅನ್ನು ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ನ ನೈನಿತಾಲ್‌ನ ಆರ್ಯಭಟ್ಟ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ARIES) ಒಡೆತನದ ದೇವಸ್ಥಲ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ILMT ದೇವಸ್ಥಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೂರನೇ ದೂರದರ್ಶಕ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಾಚೀನ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
* ILMT ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. 
* ಇದು 3.6-ಮೀಟರ್ ದೇವಸ್ಥಲ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ (DOT) ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೂರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ.
* * ILMT ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ?
* ಲಿಕ್ವಿಡ್-ಮಿರರ್ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಸ್ಥಾಯಿ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ಆಕಾಶ ಮೂಲದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. 
* ದ್ರವ-ಕನ್ನಡಿ ದೂರದರ್ಶಕವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು, ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಗಳು, ಸೂಪರ್ನೋವಾ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಭಾವ್ಯ ಆಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
* ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಗಾಜಿನ ಕನ್ನಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಅವು ಒಂದೇ ಅಥವಾ ಬಾಗಿದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. 
* ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಆಕಾಶ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಈ ಕನ್ನಡಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳಕು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. 
* ದ್ರವ-ದೂರದರ್ಶಕವು ಪ್ರತಿಫಲಿತ ದ್ರವದೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 
* ILMT ಯಲ್ಲಿ, ಪಾದರಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿತ ದ್ರವವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಆಯಾ ದೂರದರ್ಶಕ ಸಮಯ ಹಂಚಿಕೆ ಸಮಿತಿಯು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. 
* ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಸತತ ಟ್ವಿಲೈಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ILMT ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
* * ILMT ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ದೇಶಗಳು : -
* ಭಾರತ, ಕೆನಡಾ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ILMT ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. 
* ಇದನ್ನು ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ ಸ್ಪಾಟಿಯಲ್ ಡಿ ಲೀಜ್ನಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.