* ರಾಜಸ್ಥಾನದ 'ಉಡಾನ್' ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಶಾಲಾ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

* ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಲಹಾ ಸಮೂಹವಾದ ‘ಐಪಿಇ ಗ್ಲೋಬಲ್’ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

* ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

* ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ದಾಖಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅರ್ಹರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 

* ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

1 . ಹದಿಹರೆಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುವಿಕೆ 

* ಈ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಎಲ್ಲಾ ಇಲಾಖೆಗಳಾದ್ಯಂತ ರಾಜ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅದು ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 

* ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತಹ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹದಿಹರೆಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬಹು-ವಲಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

2 . ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದವರ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ

* ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದವರನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಲು ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು 'ಮಾನವ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿನ್ಯಾಸ' (HCD) ವಿಧಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಧೋಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹದಿಹರೆಯದವರು, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮೂಲಕ, ಹದಿಹರೆಯದವರ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. 

* ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದವರು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ವರ್ತನೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಬೇಕು.

* ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯ (SRH) ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸೀಮಿತ ಪೈಲಟ್ ನಡೆಸಲು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 

* ಪೈಲಟ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ 2020-21 ರಿಂದ ಆಡಳಿತವು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 282 ಹಿರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಕೇಲ್-ಅಪ್ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

3 . ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿ

* ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ತಾಯಂದಿರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ ಶಿಶುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 

* ರಾಜಸ್ಥಾನದ 14 ಮಿಷನ್ ಪರಿವಾರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಎಂಪಿವಿ) ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ 'ಅಂತಾರಾ' ಎಂಬ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕವನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂತರರಾಜ್, ಇಂಟರ್ ಅಪ್‌ಟೇಕ್ ಮತ್ತು ರಿಮೈಂಡರ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ವೆಬ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಐಪಿಇ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. 

* ಈ ವೆಬ್ ಆಧಾರಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳನ್ನೂ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ