➤ "ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (CREA) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CEA) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಇಂಧನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದು, ಕಳೆದ 55 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಂತಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಭಾರತವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ಸುಸ್ಥಿರ ಇಂಧನದತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ." ಇದು 1970ರ ನಂತರದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಕುಸಿತವಾಗಿದೆ.➤ ಪ್ರಮುಖ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:=> ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ: 2025ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಶೇಕಡಾ 3.4 ರಷ್ಟು ಕುಸಿದು 1,247 TWh ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದು 2020ರ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಕುಸಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.=> ಶುದ್ಧ ಇಂಧನದ ಕ್ರಾಂತಿ: - ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿ: ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಶೇ. 22 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ 270 TWh ತಲುಪಿದೆ.- ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 2025ರ ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವು ದಾಖಲೆಯ 44.5 GW ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದೆ.- ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಭಾರತದ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 100 GW ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ.➤ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಚೀನಾದ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ, 2025ರಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಳಕೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಿರುವುದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.➤ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:=> ದಾಖಲೆಯ ಮಳೆ: ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಸುದೀರ್ಘ ಮಳೆಗಾಲವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ (Hydro Power) ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.=> ತಾಪಮಾನ ಇಳಿಕೆ: ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪಮಾನವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ ಎಸಿ (AC) ಮತ್ತು ಕೂಲರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಇದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ತಗ್ಗಿತು.=> ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿ: 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಭಾರತದ ಗುರಿಯತ್ತ ವೇಗದ ಹೆಜ್ಜೆ.➤ "ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಭಾರತವು 2070ರ ವೇಳೆಗೆ 'ನಿವ್ವಳ ಶೂನ್ಯ' (Net Zero) ಇಂಧನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 4ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಇಂಧನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ."
