* ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಉಕ್ರೇನ್-ರಷ್ಯಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಂಡಂತೆ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗದ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧನೌಕೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು, ದೇಶದ ವಾಯು ಗಡಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ‘ಮಿಷನ್ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ’ (Mission Sudarshan Chakra) ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ.ಈ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ, ವಾಯುಪಡೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ‘ಜಂಟಿ ಕೌಂಟರ್-ಯುಎಎಸ್ (CUAS) ಗ್ರಿಡ್’ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿವೆ.* ಮಿಷನ್ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಘೋಷಿಸಿದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, 2035ರೊಳಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ “ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ”ದೊಳಗೆ ತರುವುದೇ ಇದರ ಗುರಿ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಅಭೇದ್ಯ ಕೋಟೆಯಂತೆ ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 6,000–7,000 ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಾಡಾರ್‌ಗಳು, ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಸರ್ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುಪದರ (Multi-layered) ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶತ್ರು ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ದೂರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ವಾಯುಭದ್ರತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ ಬಹುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ.* ಜಂಟಿ ಕೌಂಟರ್-ಡ್ರೋನ್ ಗ್ರಿಡ್ (Joint CUAS Grid) ಎಂಬುದು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ಡ್ರೋನ್ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ, ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ವಾಯುಪಡೆ ಒಂದೇ ಜಾಲದಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಈಗಿರುವ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (IACCS) ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ, ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ನಾಶಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಿಡ್‌ನ ಹೃದಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜಂಟಿ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (JADC) ಮೂಲಕ ಮೂರೂ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಸಂಯೋಜಿತ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಲಿವೆ, ಇದರಿಂದ ಭಾರತದ ಡ್ರೋನ್ ವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬಲಪಡಲಿದೆ.* ಶತ್ರು ಡ್ರೋನ್ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತವು ‘ಸಾಫ್ಟ್-ಕಿಲ್’ ಮತ್ತು ‘ಹಾರ್ಡ್-ಕಿಲ್’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾಫ್ಟ್-ಕಿಲ್ (Soft-Kill) ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಅನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸದೆ, ಅದರ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜ್ಯಾಮ್ (Jamming) ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಹೈಜಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣರಹಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹಾರ್ಡ್-ಕಿಲ್ (Hard-Kill) ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್ ಕಿರಣಗಳು, ನಿರ್ದೇಶಿತ ಶಕ್ತಿ ಆಯುಧಗಳು (DEW) ಅಥವಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಡ್ರೋನ್ ಅನ್ನು ಹಾರಾಟದಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ತಂತ್ರಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಭಾರತದ ಡ್ರೋನ್ ವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.* ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ (DRDO) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ಅಂತರಿಕ್ಷ್’ ಮತ್ತು ‘ಭಾರ್ಗವಾಸ್ತ್ರ’ದಂತಹ ಆಯುಧಗಳು ಇದರ ಭಾಗವಾಗಲಿವೆ. ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ಕೇವಲ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೇಶವಲ್ಲದೆ, ಶತ್ರುವಿನ ನೆಲೆಗೇ ಹೋಗಿ ಹೊಡೆಯುವ ಸಮರ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿದೆ.
