➤ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೋಟ್ಪುಟ್ಲಿ–ಬೇರೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಾಮನ್‌ವಾಸ್ ಕಾಂಕರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪಂಚಾಯತ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಗಿಯೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಈ ಪಂಚಾಯತ್ ಏಳು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸಮುದಾಯದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿವೆ.➤ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಕುಸಿತ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು. ಸರಪಂಚ್ ಗಣೇಶ್ ಜಾಟ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಏಳು ಹಳ್ಳಿಗಳ ರೈತರು ಒಗ್ಗೂಡಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಕೃಷಿಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು.➤ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾವಯವ ಪದ್ಧತಿಗಳು: ಈ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಕೃಷಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ:=> ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೊಬ್ಬರ: ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಬದಲಿಗೆ ವರ್ಮಿಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ (ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ) ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಮಣ್ಣಿನ ಸುಧಾರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.=> ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬದಲು ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಬಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.=> ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ: ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೇವು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಷಮುಕ್ತ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.=> ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು: ಬೆಳೆ ಪರಿವರ್ತನೆ (Crop Rotation) ಮತ್ತು ಮಲ್ಚಿಂಗ್ (Mulching) ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.➤  ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ COFED (Cofarmin Federation of Organic Societies and Producer Companies) ಸಂಸ್ಥೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದೆ. ಪಂಚಾಯತ್‌ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (NPOP) ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ದೊರೆತಿದೆ. ➤ ರೈತರು: ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ, ಜೈವ ವೈವಿಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ, ದುಬಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿತ ಎಂಬ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ 2ರಂದು ಪಂಚಾಯತ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೃಷಿ ವಿರೋಧಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.➤ COFED ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಜೀತೇಂದ್ರ ಸೇವಾವತ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. COFED ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ವರ್ಷಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ 300 ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
