➤ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ (IIA) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಖಗೋಳ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೌರ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಿಗೆ (Solar Storms) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಂತರಗ್ರಹ ಕರೋನಲ್ ಮಾಸ್ ಎಜೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು (ICMEs) ಭೂಮಿಯತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳ ಉಷ್ಣತೆ (Thermal State) ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಕರೋನಲ್ ಮಾಸ್ ಎಜೆಕ್ಷನ್ (ICME): ಸೂರ್ಯನ ಬಾಹ್ಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ (ಕರೋನಾ) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಕಾಂತೀಯ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದ (Magnetized Plasma) ಭಾರಿ ಸ್ಪೋಟಗಳನ್ನು ಕರೋನಲ್ ಮಾಸ್ ಎಜೆಕ್ಷನ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಭೂಕಾಂತೀಯ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳನ್ನು (Geomagnetic Storms) ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
➤ ಇದರಿಂದಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು:
  • ಉಪಗ್ರಹಗಳ (Satellites) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ.
  • ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರುಪೇರು.
  • ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್‌ಗಳು (Power Grids) ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ.
  • ಭೂಮಿಯ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಧ್ರುವಪ್ರಭೆ (Auroras) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು.
    ಗಮನಿಸಿ: ಸೂರ್ಯನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪ್ರತಿ 11 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು (Solar Maxima) ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 25ನೇ ಸೌರ ಚಕ್ರವು (Solar Cycle 25) 2025 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು.
➤ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು: IIA ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಸೌಮ್ಯರಂಜನ್ ಕುಂಟಿಯಾ ಮತ್ತು ವಾಗೀಶ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರು ಕಳೆದ 29 ವರ್ಷಗಳ (1995 ರಿಂದ 2024 ರವರೆಗೆ, ಅಂದರೆ 23, 24 ಮತ್ತು 25ನೇ ಸೌರ ಚಕ್ರಗಳ) ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು (Data) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ:
  1. ಉಷ್ಣತೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಬದಲಾವಣೆ (Active Heating): ಈ ಹಿಂದೆ ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಂತೆ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತವೆ (Cooling) ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಶೇ. 45 ರಷ್ಟು ICME ಗಳು ಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪ ಬರುವಾಗಲೂ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (Heating Signature) ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.
  2. ಪಾಲಿಟ್ರೋಪಿಕ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Polytropic Index): ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಸಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದ ಒತ್ತಡ, ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು 'ಪಾಲಿಟ್ರೋಪಿಕ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ'ವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
  3. ಸೌರ ಚಕ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಸೌರ ಚಕ್ರ 23 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಸೌರ ಚಕ್ರ 24 ರಲ್ಲಿ ತಂಪಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಸೌರ ಕಾಂತೀಯ ವಾತಾವರಣದ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
  4. ಭೂಕಾಂತೀಯ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ತೀವ್ರತೆ: ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಭೂಕಾಂತೀಯ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಹೀಟಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್' (ಕಡಿಮೆ ಗಾಮಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ) ಹೊಂದಿರುವ ICME ಗಳಲ್ಲೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಹೇಳಿದೆ.
➤ ಭಾರತದ 'ಆದಿತ್ಯ-ಎಲ್‌1' (Aditya-L1) ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸೌರ ಮಿಷನ್ ಆದ ಆದಿತ್ಯ-ಎಲ್‌೧ (Aditya-L1) ಉಪಗ್ರಹವು ಭೂಮಿಯಿಂದ 15 ಲಕ್ಷ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ L1 (Lagrangian Point 1) ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ-ಎಲ್‌೧ ನಲ್ಲಿರುವ ಕೊರೊನಾಗ್ರಾಫ್ ಮತ್ತು ಸೌರ ಮಾರುತ ಉಪಕರಣಗಳ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ಉಷ್ಣತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹವಾಮಾನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಖರಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.