➤ ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (SIPRI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ' ಯೋಜನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಆಮದುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.ಆಮದಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ: 2016–20 ಮತ್ತು 2021–25 ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಆಮದು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇ. 4 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಭಾರತವು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಫಿರಂಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ಈ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.➤ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೂರೈಕೆದಾರ ದೇಶಗಳು: - ರಷ್ಯಾ (ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ): ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಆಮದಿನ ಶೇ. 40 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ರಷ್ಯಾದ್ದಾಗಿದೆ. (ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಹಿಂದೆ ಇದು ಶೇ. 70 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಈಗ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ).- ಫ್ರಾನ್ಸ್ (ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ): ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶೇ. 24 ರಷ್ಟು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮೂಲಕ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ರಫೇಲ್ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ ಖರೀದಿ ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ.- ಇಸ್ರೇಲ್ (ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನ): ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು, ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 15 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ.➤ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಣ:- ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತುದಾರ: ಅಮೆರಿಕ (USA) ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ರಫ್ತಿನ ಶೇ. 42 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 99 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.- ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಾಧನೆ: 2021-25ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (UK) ಅನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದೆ.- ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೇಡಿಕೆ: ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಶೇ. 9.2 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.➤ SIPRI : Stockholm International Peace Research Institute. ಇದು ಸ್ವೀಡನ್ ಮೂಲದ ಥಿಂಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
