Job Description: ➤ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮೌಲ್ಯವರ್ಗಗಳ ಪಾಲಿಮರ್ (Polymer Banknotes) ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ (Field Trials) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ: ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ತಲಾ 1 ಶತಕೋಟಿ (100 ಕೋಟಿ) ಸಂಖ್ಯೆಯ ₹10 ಹಾಗೂ ₹20 ಮೌಲ್ಯದ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲಿದೆ. ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು: ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1934 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 25 (Section 25 of RBI Act, 1934) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ರದ್ದತಿ ಇಲ್ಲ: ಈ ಹೊಸ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಗದದ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಲ್ಲ. ತಯಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ: ಆರ್‌ಬಿಐನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ BRBNMPL (ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ ಮುದ್ರಣ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಲಿಮರ್ ಶೀಟ್‌ಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್ (EOI) ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ➤ ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ನೋಟು: ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹತ್ತಿ/ಕಾಗದದ ಮಜ್ಜೆಯ (Paper Pulp) ಬದಲಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಪಾಲಿಮರ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್ (Opacified Polymer Substrate) ಬಳಸಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.➤ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲಗಳು: ದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಇವು 3 ರಿಂದ 5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಕೊಳಕು ನಿರೋಧಕ: ಇವು ನೀರು, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಹರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಬಲವಾದ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹಾವಳಿ ತಡೆಯಲು ಪಾರದರ್ಶಕ ವಿಂಡೋಗಳು (See-through windows) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ. ಖರ್ಚು ಕಡಿತ: ನೋಟುಗಳು ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗದಿರುವುದರಿಂದ, ಪದೇ ಪದೇ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ➤ ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಮರ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ: 1988 ರಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ದೇಶ. ಯುಕೆ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್), ಕೆನಡಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಲಿಮರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರತಿದಿನದ ಹಾಗೂ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಕ್ವಿಜ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
