➤ ಜನವರಿ 21, 2026 ರಂದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ತ್ರಿಪುರಾ, ಮಣಿಪುರ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯ ತಮ್ಮ 54ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು (Foundation Day) ಆಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. 1971ರ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ಪುನರ್ ಸಂಘಟನೆ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳು 1972 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು.
➤ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉದಯದ ಇತಿಹಾಸ:
1. ಮಣಿಪುರ (Manipur): ಮಣಿಪುರವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. 1949 ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಬೋಧಚಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದ ಮಣಿಪುರ, ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ 1972 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 19ನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಉದಯಿಸಿತು.
2. ತ್ರಿಪುರಾ (Tripura): ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಮಾಣಿಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತ್ರಿಪುರಾ, 1949 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 1972 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
3. ಮೇಘಾಲಯ (Meghalaya): ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೇಘಾಲಯವು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು (ಖಾಸಿ, ಜೈಂತಿಯಾ ಮತ್ತು ಗಾರೊ ಹಿಲ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು). ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿಯ ಫಲವಾಗಿ, 1970 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು 1972 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 21ನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
➤ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ಪುನರ್ ಸಂಘಟನೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1971: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಣಿಪುರ, ತ್ರಿಪುರಾ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿಜೋರಾಂ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು (ಇವು ನಂತರ ರಾಜ್ಯಗಳಾದವು).ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು.
➤ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ: 
=> ಮಣಿಪುರ: ತನ್ನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.
=> ತ್ರಿಪುರಾ: ಬಿದಿರಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಜ್ಜಯಂತ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
=> ಮೇಘಾಲಯ: "ಮೋಡಗಳ ನಾಡು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಲ್ಲಿನ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಅನನ್ಯವಾದುದು.