Job Description: ➤ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ NITI ಆಯೋಗವು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ 'ರಫ್ತು ಸಿದ್ಧತಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Export Preparedness Index - EPI) 2024' ರ ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಈ ವರದಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.➤ ರಫ್ತು ಸಿದ್ಧತಾ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಎಷ್ಟು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಅವರ ಸೌಕರ್ಯ, ನೀತಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸೂಚ್ಯಂಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು FY 2022 ರಿಂದ FY 2024 ಅವಧಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.➤ಸೂಚ್ಯಂಕದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳು (Pillars): EPI 2024 ವರದಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು 70 ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 4 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ:1. ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Business Ecosystem): ಇದಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 40% ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.2. ರಫ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (Export Infrastructure): ರಫ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ (20% ಆದ್ಯತೆ).3. ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ (Policy and Governance): ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ರೂಪಿಸಿರುವ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ (20% ಆದ್ಯತೆ).4. ರಫ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ (Export Performance): ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಎಷ್ಟು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವನ್ನು ಇದು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ (20% ಆದ್ಯತೆ).➤ಈ ಬಾರಿ MSMEಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ರಫ್ತು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ರಫ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.➤ ವಿಭಾಗವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ರಾಜ್ಯಗಳು:-=> ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ – 1ನೇ ಸ್ಥಾನ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಗುಜರಾತ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿವೆ.=> ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಳಿ ಹಾಗೂ ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು, ಗೋವಾ ಇವು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳಿದ್ದರೂ, ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಬೆಂಬಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿವೆ.=> Challenger States (ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳು): ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಹರಿಯಾಣ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ=> Aspirer States (ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾನ): ಒಡಿಶಾ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಿತ ನೀತಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.➤ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಫ್ತು ಸಿದ್ಧತೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. NITI ಆಯೋಗದ ಈ ವರದಿಯು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
