➤ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 7,517 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ವಿಶಾಲ ಕರಾವಳಿ ತೀರವನ್ನು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. 'ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ' (Blue Economy) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಡಿ ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಂಡಮಾನ್‌ನ ನಾರ್ತ್ ಬೇಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ 'ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಯೋಜನೆ' (Open-Sea Fish Farming) ಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ.➤ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:-=> ಸಿ-ಕೇಜ್ ಕಲ್ಚರ್ (Sea-Cage Culture): ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಬದಲು, ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ಬೃಹತ್ ಪಂಜರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಳಿಯ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದೇ ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿಶೇಷ.=> ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಗಳು: ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯವಿರುವ ಕೋಬಿಯಾ (Cobia) ಮತ್ತು ಸೀ ಬಾಸ್ (Sea Bass) ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.=> ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು: ಕೊಚ್ಚಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (CMFRI) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಓಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (NIOT) ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.➤ 'ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಿಯಮಗಳು 2025' (EEZ Rules 2025): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ (Exclusive Economic Zone - EEZ) ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ:=> ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ನಿಷೇಧ: ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಎಲ್‌ಇಡಿ (LED) ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬುಲ್ ಟ್ರಾಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.=> ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ: ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.=> ಸಮುದ್ರ ಪಾಚಿ ಕೃಷಿ: ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ಪಾಚಿ (Seaweed) ಕೃಷಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.➤ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ (PMMSY) ಪಾತ್ರ: ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸರ್ಕಾರವು 682.6 ಕೋಟಿ ರೂ. ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 11 ಸಮಗ್ರ ಅಕ್ವಾಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು (Integrated Aquaparks) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.➤ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭಗಳು:-=> ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಈ ಪಂಜರ ಕೃಷಿಯು ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.=> ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ: ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ರೋಗಮುಕ್ತ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.=> ಸ್ಥಳೀಯ ಸಬಲೀಕರಣ: ಮೀನುಗಾರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ (FFPOs) ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.➤ ಭಾರತವು ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮುದ್ರ ತೀರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಾಗತಿಕ ಸಾಗರ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಈ 'ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರ ಕೃಷಿ' ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ 'ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ'ಗಳಿಗೆ (SDGs) ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
